Czudec, Gorzyce, Wielopole Skrzyńskie i Żołynia od 2027 r. będą miastami. Jak wyglądają ich finanse?

Od 1 stycznia 2027 roku Czudec, Gorzyce, Wielopole Skrzyńskie i Żołynia uzyskają status miast. Wraz ze zmianą statusu staną się siedzibami gmin miejsko-wiejskich. Jak wyglądały ich budżety w 2025 roku? Dane opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny pokazują różnice w wysokości dochodów, wydatków i nakładów inwestycyjnych.

Według opracowania Urzędu Statystycznego w Rzeszowie w 2025 roku dochody jednostek samorządu terytorialnego na Podkarpaciu wzrosły o 9,8 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem, a wydatki zwiększyły się o 8,7 proc.

Łącznie budżety samorządów województwa zamknęły się nadwyżką w wysokości 137,9 mln zł. Sytuacja poszczególnych gmin, które wkrótce zostaną miastami, była jednak zróżnicowana.

Dochody położonej w powiecie strzyżowskim gminy Czudec w 2025 roku wyniosły 94,5 mln zł, z czego 50,8 mln zł stanowiły dochody własne. W przeliczeniu na mieszkańca było to 8,2 tys. zł. W porównaniu z 2024 rokiem dochody samorządu zmniejszyły się o 2,1 mln zł.

Wydatki osiągnęły 100,2 mln zł, czyli o 5,7 mln zł więcej niż dochody w 2025 roku. Rok wcześniej były niższe o 3 mln zł. Na inwestycje majątkowe przeznaczono 20,7 mln zł.

Na koniec 2025 roku gmina Czudec liczyła 11,4 tys. mieszkańców. W ciągu roku liczba ludności zmniejszyła się o 48 osób.

Gmina Gorzyce znajduje się w powiecie tarnobrzeskim. W 2025 roku osiągnęła ona dochody w wysokości 92,1 mln zł. Były one o 4,2 mln zł wyższe niż rok wcześniej. Dochody własne wyniosły 60,6 mln zł, a dochody ogółem w przeliczeniu na mieszkańca – 7,4 tys. zł.

Wydatki samorządu zamknęły się kwotą 87,7 mln zł. Na inwestycje przeznaczono 14,9 mln zł. W porównaniu z 2024 rokiem wydatki wzrosły o 1,6 mln zł.

Gorzyce były jedyną spośród czterech analizowanych gmin, w której dochody przewyższyły wydatki. Różnica wyniosła 4,4 mln zł.

Na koniec 2025 roku w gminie mieszkało 12,4 tys. osób, o 88 mniej niż rok wcześniej.

Dochody znajdującej się w powiecie ropczycko-sędziszowskim gminy Wielopole Skrzyńskie wyniosły w 2025 roku 70,9 mln zł. Były o 2,9 mln zł niższe niż w poprzednim roku. Dochody własne stanowiły 26,7 mln zł, a dochody ogółem w przeliczeniu na mieszkańca sięgnęły 9,2 tys. zł. To najwyższy wynik spośród czterech analizowanych samorządów.

Wydatki wyniosły 73,5 mln zł, czyli o 2,6 mln zł więcej niż dochody. Jednocześnie były o 2,4 mln zł niższe niż w 2024 roku. Na inwestycje majątkowe gmina przeznaczyła 22,8 mln zł – najwięcej spośród wszystkich czterech samorządów.

Pod koniec 2025 roku w Wielopolu Skrzyńskim było zameldowanych 7,7 tys. mieszkańców. W porównaniu z końcem poprzedniego roku liczba ta zmniejszyła się o 47 osób.

Ostatnia z czterech podkarpackich miejscowości, które od 2027 roku zostaną miastami to, znajdująca się na trasie Łańcut - Leżajsk, Żołynia.

Dochody gminy w 2025 roku wyniosły 56 mln zł, z czego 27,8 mln zł stanowiły dochody własne. W porównaniu z 2024 rokiem dochody ogółem zmniejszyły się o 1 mln zł. Na jednego mieszkańca przypadało 8,2 tys. zł dochodów budżetowych.

Wydatki wyniosły 56,5 mln zł i były o 2,6 mln zł niższe niż rok wcześniej. Na inwestycje majątkowe przeznaczono 12,3 mln zł. Wydatki przewyższyły dochody o 500 tys. zł.

Żołynia była najmniejszą pod względem liczby mieszkańców spośród czterech analizowanych gmin. Na koniec 2025 roku mieszkało w niej 6,8 tys. osób, o 106 mniej niż rok wcześniej. Był to największy spadek liczby ludności w tej grupie.

Dane GUS pokazują, że samorządy różnią się zarówno wysokością dochodów, jak i skalą inwestycji. Najwyższe dochody ogółem odnotował Czudec – 94,5 mln zł, a najniższe Żołynia – 56 mln zł. Z kolei największe wydatki inwestycyjne poniosło Wielopole Skrzyńskie, przeznaczając na ten cel 22,8 mln zł.

W trzech gminach - Czudcu, Wielopolu Skrzyńskim i Żołyni - wydatki przekroczyły dochody. Nadwyżkę w wysokości 4,4 mln zł odnotowały natomiast Gorzyce.

Od 1 stycznia 2027 roku wszystkie cztery miejscowości będą miały status miast. Zmiana oznacza również przekształcenie gmin wiejskich w miejsko-wiejskie, ale sama w sobie nie przesądza o wysokości przyszłych dochodów ani o możliwościach inwestycyjnych samorządów.