Gotycka katedra z czasów Kazimierza Wielkiego, z barokową fasadą i polichromiami w stylu bizantyjsko-ruskim z XV wieku.
Kościół na tym miejscu istniał już w XII wieku, a w 1191 roku książę Kazimierz Sprawiedliwy nadał mu prawa kolegiaty; jej pierwszym prepozytem był Wincenty Kadłubek. Obecna świątynia powstała około 1350-1370 roku z fundacji Kazimierza Wielkiego jako gotycki kościół halowy. Barokowa fasada pochodzi z 1670 roku, a katedrą jest od 1818 roku.
Wnętrze łączy kilka epok. W prezbiterium zachowały się polichromie w stylu bizantyjsko-ruskim z pierwszej połowy XV wieku, odsłaniane od końca XIX wieku. Ołtarz główny jest późnobarokowy, z czarnego marmuru, a ściany naw bocznych pokrywa cykl obrazów Karola de Prevot z początku XVIII wieku, m.in. ze sceną rzezi mieszkańców Sandomierza przez Tatarów.
W 1478 roku ochrzczono tu królewnę Barbarę Jagiellonkę. Katedra stoi na Wzgórzu Katedralnym, między Rynkiem a zamkiem, obok Domu Długosza.
Zdjęcia: fot. WM4034, Public domain; fot. Fotonews, CC BY-SA 3.0 pl.
